Schepper of Opperprogrammeur

(vervolg)

Gevoelsmatig acht ik de kans dat wij hier op aarde de ultieme werkelijkheid beleven domweg nul. 
Maar rationeel beschouwd kom je toch ook tot die conclusie. Wij leven in de dimensie tijd en weten 
ook dat tijd niet bestaat. Dat is dus een van hogerhand gecreëerde gameconstructie. Hetzelfde geldt voor de dood, die verbonden is aan de dimensie tijd. Zonder tijd is er geen dood, hij bestaat niet in de basiswerkelijkheid.
Hans Plets: “... dan zouden we zelf het resultaat zijn van een computersimulatie, ontworpen door wezens waar we zelf niets over weten.” Dat laatste waag ik te betwijfelen. Ja, God, de alles verbindende basisenergie, hoogste intelligentie en pure liefde, die kunnen wij niet kennen. Maar wezens in de basiswerkelijkheid zijn behoorlijk scheutig met hun informatie. Via hoog gekwalificeerde mediums kun je veel te weten komen. En nogal wat mensen zíen engelen om ons heen, zij geven beschrijvingen van deze wezens. Dat past echter niet in het wetenschappelijke denkkader, maar zolang wetenschappers voortgaan op dit veel tragere pad, vind ik alles best.
Dan nu de vier overeenkomsten tussen de simulatiehypothese en veel grote religies die Plets schetst 
op basis van de visie van Virk. De eerste: de wereld is ontworpen door een Schepper. In de simulatie- theorie is de wereld het resultaat van een bewust scheppingsproces, een soort opperprogrammeur of megaquantum computer. Dat is natuurlijk niet de taal van religies, maar wel het beeld van een Schepper die de wereld maakt. De tweede overeenkomst is dat onze fysieke wereld niet de echte werkelijkheid is. Veel religieuze stromingen vertellen ook dat de wereld die wij zien niet echt is, een sluier van illusies die de werkelijkheid voor ons verborgen houdt.  —  Wordt vervolgd 

Alledaagse Wijsheden

“Volgens Kizwan Virk levert de simulatiehypothese de wetenschappelijke onderbouwing voor wat eeuwenoude religieuze tradities ons vertellen. Daarmee is een van de meest intrigerende aspecten van de simulatiehypothese ongetwijfeld dat die vanuit een wetenschappelijk materialistische benadering een concrete invulling geeft aan (vooral oosterse) spiritualiteit.”

Hans Plets

“Wie droomt het verhaal van je leven. Dat doe jij. En als je je leven niet prettig vindt, als dat wat je over jezelf gelooft niet naar je zin is, ben jij de enige die daar verandering in kan brengen.”

Don Miguel Ruiz & Don Jose Ruiz



Goddelijke gamer

Boeiend! Via een intrigerend artikel van Hans Plets heb ik me in de computersimulatie verdiept. Uitvinders en computerwetenschappers, gesteund door theoretisch natuurkundigen en de kwantum- fysica, tornen met volle kracht aan het algemene wereldbeeld. Plets meldt dat ze als troostprijs wel de gesplitste paden van wetenschap, technologie, filosofie en religie weer samenbrengen. Dat vind ik geen troostprijs, dat is een hoofdprijs!!
De basishypothese is dat onze fysieke werkelijkheid, inclusief wijzelf, het resultaat is van een vernuftige computersimulatie. Wij mensen zetten de virtuele werkelijkheid neer in computerspelletjes zoals fortnite en starcraft. De rekenkracht van computers blijft maar toenemen en games worden zo fotorealistisch dat spelers nauwelijks verschil zien met de werkelijkheid. De mens zal met deze technische mogelijk- heden veel werkelijkheden als de onze simuleren.
Dat betekent dat er één echte werkelijkheid is en een groot aantal virtuele werelden. De kans dat wij die echte, basiswerkelijkheid zijn is bijzonder klein. Elon Musk schat hem maximaal 1 op 1 miljard. Dus leven we hoogstwaarschijnlijk in een virtuele werkelijkheid, gecreëerd door een veel grotere intelligentie dan de onze. Prachtig vind ik deze aanvliegroute vanuit de wetenschap die in deze tijd legaal is. De aanvliegroute via mediums en zieners, die vergelijkbare visies hebben, is immers in het algemeen taboe verklaard.
Plato stelde ver voor Christus reeds dat de waarneembare wereld een onvolmaakte afspiegeling is van de ware werkelijkheid. Velen volgden in deze zienswijze. En laten we vooral niet denken onze ontwerper te slim af te kunnen zijn. Die basiswerkelijkheid, die door de culturen heen ook wel God of Allah is genoemd, overtreft onze intelligentie in oneindig hoge mate. Een goddelijke gamer dus. Computer- wetenschapper Rizwan Virk ziet veel religies die in overeenstemming zijn met zijn simulatiehypothese. Plets bespreekt er vier.  —  Wordt vervolgd 

Alledaagse Wijsheden 

“De antwoorden die wij krijgen, hangen af van de vragen die wij stellen.”

Thomas Kuhn

“Als God niet bestond, zou hij uitgevonden moeten worden.”

Voltaire



Duchenne-lach

In 2018 (7/7) repte ik over cursussen charisma, zonder daar verder op in te gaan. Dat ga ik rechtzetten met dank aan Deirdre Enthoven die zo’n cursus onderging. Ze bezocht de Vlaamse charismatrainer Luc Cipers. Hij vertelt dat charisma lang als een aangeboren talent werd gezien. Dat klopt maar ten dele. Het is ook een competentie, de juiste mix van (non)verbale communicatietechnieken. Voor de aantrekkingskracht die je uitoefent op anderen zijn sterk en warm gevonden worden krachtige factoren. En daarbij iets wezenlijks te vertellen hebben, neem Martin Luther King en Oprah Winfey. Dit zijn wel hoog gegrepen voorbeelden, de cursus mikt wat lager.
Een stevige handdruk en oogcontact bij het luisteren naar een ander vallen te leren. Verbaal: gebruik metaforen en humor. Para-verbaal: spreek rustig en ontspannen. Lichaamstaal: wees subtiel in je gebaren en mimiek, maak vloeiende bewegingen. Vocaal: verhef je stem niet, houd hem laag. Visueel: aantrekkelijk zijn helpt, maar vooral verzorgd zijn. Olfactorisch (weer wat geleerd, het draait om het reukzintuig): geen zwaar parfum en zweetlucht. Al met al geen lichte opgaven als het niet reeds vanzelf ging. 
Het leukste vond ik de Duchenne-glimlach. Neuroloog Guilliame Duchenne ontdekte dat de kringspieren rondom de ogen samentrekken bij een spontane glimlach. Daarmee maak je echt contact, stel je de ander gerust en zijn mensen bereid meer voor je te doen. Enthoven oefende erop. Oogconct maken, doorgaan als het eerst niet lukt. Mondhoeken omhoog trekken, ogen iets samenknijpen om ze meer te laten schitteren. (Het klinkt allemaal niet erg spontaan meer...) Ja, het wérkte.  De eerst wat norse cassière prees haar oorbellen en zwaaide haar bij het weggaan na. Tijdens een interview met een hoogleraar ontwikkelingspsychologie heeft ze verder geoefend, de man werd er duidelijk erg vriendelijk en behulpzaam van. Ik glimlach spontaan om deze trukendoos.

Alledaagse Wijsheden

“Charisma is het perfecte mengsel van warmte en vertrouwen.”

Vanessa Van Edwards

“Charisma is niet alleen ‘hallo’ zeggen. Het is stoppen met wat aan het doen bent om ‘hallo’ te zeggen.”

Robert Brault

“Charisma is een glinstering in mensen die je niet met geld kunt kopen. Het is een onzichtbare energie met zichtbare effecten.”

Marianne Williamson



Cohesie en Integratie

‘U en ik, wij zijn migranten’ kopt NRC. Aan het woord is publicist Kiza Magendane. Een quotum voor migranten, zoals het CDA overweegt, vindt hij gevaarlijk, want geen enkele grond behoort één mens toe. Hij verwijst daarbij naar een bekende uitspraak van Jean-Jacques Rousseau (eerste citaat). De mythe van deze tijd is volgens Magendane dat mensen wortels hebben. Maar we zijn geen planten, we kunnen ons verplaatsen, we kunnen overal opgroeien. Nu bepaalt je geboorteland, waar je bij toeval geboren bent, grotendeels wat voor mens je wordt. Dat vraagt een grote morele prijs, de geworteldheid strookt ook niet met onze elastische, op vrijheid gerichte tijdgeest.
Magendane heeft weinig oog voor de betekenis van sociale cohesie. Wie dat in al te grote mate had, was de afgelopen zondag overleden Roger Scruton. Deze  bekende conservatieve filosoof benadrukt dat mensen gehecht zijn aan eigen grond, tradities, gemeenschap. Begrippen als aarde of mensheid zijn te abstract. Verantwoordelijk omgaan met de natuur kun je alleen bereiken door duidelijk te maken dat het om eigen land, dorp of stad gaat, tekent Leonie Breebaart op. Massa-immigratie vond Scruton een groot gevaar en links verweet hij oikofobie.
Beider visies staan lijnrecht tegenover elkaar. Ik voel me het meest verwant aan de gedachtegang van Magendane. Mijn uitgangspunt is echter niet dat het volstrekt toeval is waar we worden geboren, de ziel en het grote kosmische plan spreken ook een woordje mee. Dat zorgt voor een bepaalde samenhang in een groep, een maatschappij. Een klein stukje Scruton mag er dus wel bij. Tot het kosmische plan behoren echter óók geleidelijke wereldwijde integratie en lessen in compassie. Van het CDA zou je verwachten dat het laatste met alle inzet wordt nagestreefd. 

Alledaagse Wijsheden

“De eerste man die een stuk grond omheinde en zei: ‘Dit is van mij’, en mensen vond die naïef genoeg waren om hem te geloven, deze man was de ware oprichter van de burgermaatschappij. Van hoeveel misdaden, oorlogen, moorden, ellende en verschrikkingen zou de mens bespaard kunnen zijn gebleven als iemand toen was opgestaan en naar zijn medemensen had geroepen: ‘Luister niet naar die bedrieger, je dagen zijn verloren als je vergeet dat alle vruchten der aarde van ons allen zijn en de aarde van niemand.”

Jean-Jacques Rousseau

“In naam van onze nationale grenzen en de verzorgingsstaat worden mensen in detentiecentra gestopt. In naam van de verzorgingsstaat mogen mensen verdrinken. In naam van de nationale verzorgingsstaat hebben wij compassie en intermenselijke solidariteit in de prullenmand gegooid.”

Kiza Magendane



Techniekpaniek

Bij de voorop lopers als het om nieuwe technologie gaat, zul je mij niet aantreffen. Als het niet wezenlijk iets positiefs toevoegt aan mijn leefwijze (high tech koffiezetapparaat), dan omzeil ik het graag. Als het wel heel handig lijkt te zijn (internet, routeplanner, iPhone) ga ik na een tijdje met de meute mee. Maar ik lijd ook niet aan een apocalyptische angst voor technologie die door journalist en theoloog Ralf Bodelier in Filosofie Magazine wordt gesignaleerd.
Tenminste, dat denk ik. Maar Bodelier weet wel aannemelijk te maken dat die angst diep in ons denken zit verankerd, onheilsprofeten die ons waarschuwen tegen techniek zijn van alle tijden. Onheilsbood- schappen verkopen volgens hem veel beter dan geruststellende verhalen. Vertel mij wat, kijk naar het nieuws (wat ik zo min mogelijk doe). Maar heilsboodschappen willen toch ook wel leuk scoren, zoals
‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman.
Mooi is wel dat Bodelier vier patronen ontdekte waarop doemdenkers steeds terugvallen. Dat is nuttig, dat schept orde en vermindert de angst. Ten eerste: het loopt onherroepelijk fout als we niet alles op alles zetten om het recente gevaar te ontmantelen. Ten tweede: iedere onheilsprofeet schijnt te claimen dat er geen historisch vergelijk mogelijk is. En dat was dus ook met de ontdekking van vuur, het schrift, de trein, enzovoort. Ten derde: voortzetting en uitvergroting van huidige uitdagingen naar rampen in de toekomst.
Ten slotte: de verdediging van het voorzorgsprincipe. We hadden er nooit aan moeten beginnen, je moet geen technologie op de markt brengen waarvan je de gevolgen niet kan overzien. Tja, misschien hadden we ook nooit aan het vliegtuig moeten beginnen en met dergelijke voorbeelden kun je ver teruggaan. Interessant vind ik de vraag hoe Bodelier zijn visie op de techniekpaniek projecteert op discussies rond klimaat en milieu.

Alledaagse Wijsheden

“Uiteindelijk leidt apocalyptisch denken tot niets anders dan stilstand en een alomvattende passiviteit. Want dat is de ultieme consequentie van het voorzorgbeginsel: speel op veilig en doe nooit iets voor de eerste keer.”

Ralf Bodelier 

“Technologie is gewoon ons noodlot. De mens is altijd al een technologisch wezen geweest en moet de technologische conditie van ons bestaan aanvaarden.”

Peter-Paul Verbeek 



Zinvol leven?

Fokke Obbema laat weer van zich horen. Na de afronding van zijn project om mensen te bevragen naar de zin van het leven op aarde (in verschillende blogs '18/'19 beschreven). De nieuwe vraag: ‘Wat is voor jou zinvol leven?’ Volkskrant lezers kunnen hun privé verhaal opsturen en Obbema trekt er weer op uit om wekelijks een lezer aan het woord te laten.
Boeiend, maar wat is precies het verschil tussen ‘de zin van het leven’ en ‘zinvol leven’? Het lijkt me toch dat die twee nauw verbonden zijn, in elkaars verlengde liggen. Als je, zoals ik, de zin van het leven een toename van bewustzijn van liefde vindt, dan is een zinvol leven dat je diep van binnen voelt dat je, uiteraard met vallen en opstaan, daarmee bezig bent. Je gaat mee met die stroom, lukt dat niet dan word je depressief.
Er waren genoeg mensen die zeiden dat het leven op aarde geen enkele zin heeft. Zinvol leven wordt dan een stuk moeilijker uit te leggen, wat dus ook in het verlengde van het antwoord op de eerste vraag ligt. Direct in het eerste interview van deze week was de nieuwe vraag al een probleem. De Vlaamse filosofe Katrien Schaubroeck reageerde erop dat ze liever praat over wat een ‘goed leven’ is. Dat is in haar ogen wanneer iemand probeert een moreel goed mens te zijn, iemand die deugden als eerlijkheid, vriendelijkheid, altruïsme nastreeft.
Mooi natuurlijk, maar dan bepaal je dat goede leven wel voor iedereen, terwijl de vraag zeer persoonlijk is bedoeld. Haar kritiek dat bij het zinvolle leven de nadruk ligt op wat je onderneemt, de projecten die je vormgeeft, deel ik niet. Later zet ze dat in mijn ogen weer recht, getuige het eerste citaat hieronder.

Alledaagse Wijsheden

“Het probleem van zelfkennis is dat je zowel het object als het subject van onderzoek bent. En dat je ook nog iets dynamisch onderzoekt (...) Wat we vooral willen is innerlijke rust. Daarmee bedoel ik niet een gezapig leventje, er mag vuur en gedrevenheid in het bestaan zitten, zeker. Maar je wilt een focus op wat je werkelijk belangrijk vindt. Daarvoor moet je zowel de buitenwereld opzoeken als in jezelf afdalen.”

Katrien Schaubroeck

“Lange termijngeluk kan niet gevonden worden in een materieel voorwerp, doel of een materiële staat. Het schuilt in de reis, op weg naar het bereiken van je visie, in het doen van dingen die voor jou zin hebben.”

Petr Ludwig



Nieuwe stoïcijnen

Hij is me ontgaan, een nieuwe trend, terwijl ik daar toch wel gevoelig voor ben. Misschien komt het omdat hij in zijn originele vorm al duizenden jaren oud is. Het gaat om de waarde van een stoïcijns leven. Mocht je nog om goede voornemens voor dit jaar verlegen zitten, dan is je beter voelen uit de mode en gaat het om een beter mens zijn, te streven naar de beste versie van jezelf, meldt Hiske Verspille. Een voornemen voor het hele decennium zou overdreven zijn, daarvoor is de mensheid veel te vernieuwend creatief.
Mensen die dit pad volgen worden de ‘nieuwe stoïcijnen’ genoemd. Zij beschouwen als het enige echt goede: handelingen en gedachten navolgen van deugden. Dat zijn: praktische wijsheid, rechtvaardig- heid, durf, zelfbeheersing. Bij de laatste kan ik me wel veel goeds voorstellen, de eerste drie zijn wel afhankelijk van de invulling van het begrip. De visie wordt weerspiegeld in de wereldberoemde uitspraak van Epictetus (zie citaat bij Algemene Wijsheden van 17/12 j.l.).
Het behelst een sterke nadruk op eigen verantwoordelijkheid. Vooral geen uitstelgedrag van moeilijke zaken, aan de slag! Op de achtergrond loert de doelstelling van succes hebben, je beter voelen, maar volgens Verspille ging het de oude stoïcijnen louter om de deugd zelf. Kritiek op de huidige beweging
is onder andere dat met de plicht tot zelfverbetering er weinig ruimte is voor helder zicht op en verzet tegen grote ongelijkheid en ingewikkelde structuren in de samenleving. Het leidt tot doorgeschoten, neoliberaal individualisme.
Dat lijkt me onnodig als we in uitgaan van én-én. Als je de verantwoordelijkheid bij jezelf legt, bescherm je je tegen slachtoffergedrag en tegen maatschappelijk verzet vooral uit eigenbelang. Je kan dan op een hoger plan maatschappelijk onrecht signaleren en je er beter tegen verzetten zonder verlies van eigenwaarde.

Alledaagse Wijsheden

“Wat een obstakel was bij een werk, wordt een hulpmiddel, en wat je verhinderde een bepaalde weg in te slaan, wordt een richtingwijzer.”

Marcus Aurelius

“Als je met veel inspanning iets goeds hebt gedaan, verdwijnt de inspanning, maar het goede blijft. Maar als je met plezier iets slechts hebt gedaan, verdwijnt het plezier, maar het slechte blijft.

Monsonius Rufus



Marktwerking verslagen

Gelukkig stuit ik op een opbeurend bericht, dat kon ik wel gebruiken nadat ik weer eens geveld was door een uiteenzetting van economen. De betreffende hooggeplaatste personen menen dat er reden genoeg is om bang te zijn voor een recessie op korte termijn. Nu is angst geen emotie die de creatieve denkkracht stimuleert, maar bang zijn voor een recessie is onzinnig. Geen groei, minder consumeren en produceren, geweldig voor milieu en klimaat.
Als een econoom ‘minder zwartgallig’ wordt genoemd, weet je al: dat is pas zwartgallig, tóch groei. Veel doembegrippen kun je omdraaien, zoals: ‘de gure wind die van over de grens binnenwaait’. Wat een verfrissende, vernieuwende wind. De solidaire uitspraak dat rijkere landen moeten inleveren om de wat armere landen te redden, wordt op sombere toon gebracht.
Gauw de giftige smaak wegwerken met het opbeurende bericht. In Drenthe is het gelukt om de marktwerking tussen ziekenhuizen de provincie uit te werken en te vervangen door samenwerking. Noodgedwongen, want enkele spoedeisende hulpdiensten moesten dicht. Door samen te werken met veel partijen en extra ambulances werd dat opgevangen. Zo kon de zorg zelfs verbeteren. De reacties zijn overwegend positief, de rest van zorgend Nederland kijkt belangstellend mee. Troefkaart: we willen niet richting abrupte sluiting gaan à la Slotervaartziekenhuis.
Marco Varkevisser, hoogleraar marktordening in de gezondheidszorg, laat ook zijn licht erover schijnen. Hij signaleert het gevaar dat bij nauwe samenwerking de verleiding groot is ook op andere gebieden de concurrentie uit te schakelen. Zonder de prikkel van buitenaf is het de vraag of zorginstellingen zich blijven verbeteren. Hoezo gevaar? Maar mooier had hij niet duidelijk kunnen maken dat de switch van marktwerking naar samenwerking een switch is van wantrouwen naar vertrouwen. 

Alledaagse Wijsheden

“Laten we alsjeblieft een einde maken aan onze bezetenheid door economische groei in de zin van winst en welstand, en ons voortaan richten op de psychologische groei, welwillendheid en wijsheid in de omgang met elkaar en de natuur.”

Bijna afgestudeerde geneeskundestudente 

“In de samenwerking tussen alle partijen zit ‘m de kneep. Dat ligt gevoeliger dan het logischerwijs lijkt: zorginstellingen is de afgelopen jaren vooral ingepeperd dat ze moeten concurreren. (...) Bij zorgbestuurders  boezemde de Autoriteit Consument & Markt sinds de introductie van de markt- werking in 2006 grote angst in.”

In het artikel van Jurre van den Berg en Michiel van der Geest



De kern: bewustwording

Hij oogt wat somber op de foto, maar hij denkt dat in het nu nog prille decennium ons toenemende bewustzijn ervoor zorgt dat de problemen van economische groei doordringen en we naar een circulaire economie evolueren. Dan kunnen zaken als klimaat- en stikstofproblemen netjes worden opgelost, vertelt hij aan Wilma de Rek. Aan het woord is Klaas van Egmond (73), hoogleraar milieukunde met een indrukwekkende staat van dienst in gerenommeerde overheidsinstellingen.
Van Egmond signaleert de menselijke neiging om op één aspect door te schieten. De Verlichting was een succes, maar de problemen die eruit zijn voortgekomen willen we oplossen met nóg meer Verlichting. Dat obsessieve en eenzijdige doorschieten kan in de huidige tijd ertoe leiden dat we de hele planeet naar de knoppen helpen. Geen vrolijk verhaal dus.
We zijn in héél zwaar weer terechtgekomen, “maar het komt goed, uiteindelijk. Denk ik.” Hoe? Je moet beginnen bij het geld. Dat gaat door de huidige eigendoms- en aandelenstructuur naar plekken waar het hoogste rendement wordt gehaald. Het leidt tot roofbouw en is eind vorige eeuw verworden tot een fundamenteel fout, pervers systeem. We moeten weg van die materie, en naar het geestelijke en culturele leven.
De toenemende bewustwording moet zorgen voor meer evenwicht tussen materie en geestelijke waarden. “De bedoeling lijkt te zijn dat het bewustzijnsniveau omhoog gaat.” Nieuwsgierig vraagt De Rek: “De bedoeling van wie?” Grootmoedig antwoordt Van Egmond dat dat niet uitmaakt, dat ieder dat voor zichzelf mag uitmaken. Dat doe ik graag. Mijn antwoord zou zijn dat het om het per definitie onkenbare Kosmische Plan gaat. Dat boezemt mij vertrouwen in, wetend ook dat we er zelf hard voor moeten werken. En ja, daarvoor is bewustwording van onszelf, onze omgeving en de eenheid van alles de kern.

Alledaagse Wijsheden

“Ik houd niet van het woord waarheid. Als er al een universele waarheid is, hoe kun je die dan kennen?Mensen die zeggen dat ze de waarheid in pacht hebben moet je wantrouwen, die uitspraak is een vorm van smaad. Krijg je allemaal narigheid van.”

“Ik hoop heel oud te worden, alleen al om te zien hoe het verder gaat. We zijn bijna bij de ontknoping van een geweldig spannend boek, ik wil dolgraag weten hoe het afloopt.”

Klaas van Egmond